Metodologia

Zavrada

Alle Einträge anzeigen(!!!)

A   B  C   D   E   F   G   H  I   J  K  L   M   N   O   P   Q  R   S   T   U  V  W  X  Y  Z 


Datas d'entrada  (Citar)

En VerbaAlpina vegnan duvradas exclusivamain datas che èn georeferenziadas almain en il territori dad ina vischnanca politica, sche pussaivel dentant anc pli exactamain (sco p.ex. fotografias d'alps). Areguard las datas linguisticas ch'èn spezialmain impurtantas èn da distinguer dus tips: d'ina vart datas che derivan directamain dad expressiuns d'infurmants singuls – sco per exempel las cumprovas d'inqualas atlas linguistics, particularmain tschels neolatins, u er las cumprovas da la Bayerische Dialektdatenbank (BayDat); questas expressiuns vegnan decumposts en lur elements constitutivs, i uschenumnads tokens. Da l'autra vart cuntegnan inquals atlas, sco per exempel il SDS u er il 'VALTS, ed era tut ils dicziunaris betg naginas expressiuns da pledader, mabain furmas ch'èn gia vegnidas tipisadas dals publicaturs uschia ch'igl n'è betg pussaivel turnar fin als tokens.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Dokumentation



Datas extralinguisticas  (Citar)

Per la perscrutaziun inductiva dal spazi cultural èn las datas demograficas ed instituziunalas adina lura interessantas, sch’ellas èn era georeferenziablas. A quest tip da datas appartegnan las infurmaziuns pertutgant l'istorgia da colonisaziun, spezialmain quellas pertutgant l'appartegnientscha ad instituziuns ecclesiasticas e statalas. Ma era vias da traffic, en spezial ils pass, èn d'impurtanza fundamentala (cfr. charta).
Datas dal gener ecologic e geofisical èn adina relevantas, sch'ellas sa refereschan cleramain a l'istorgia da colonisaziun. Questa relaziun è per exempel evidenta en reguard a las zonas da vegetaziun che permettan u dumondan tschertas utilisaziuns (p.ex. presuppona l'economia d'alp autezzas sur il cunfin dal guaud http://www.slf.ch/forschung_entwicklung/gebirgsoekosystem/themen/baumgrenze/index_DE).

(auct. Thomas Krefeld – trad. Irina Lutz | Susanne Oberholzer)

Tags: Dokumentation



Denominaziun  (Citar)

Sut 'denominaziun' chapescha VerbaAlpina l'instanza idealisada d'in pled scrit, pledà u pensà che denominescha in u plirs concepts e referescha eventualmain a chaussas concretas. Enstagl d'in pled singul po er ina sequenza specifica da plirs pleds surpigliar questas funcziuns (uschenumnads polylexems. Cun reguard a la categoria 'concept' resulta ina uschenumnada relaziun m:n, en terms informatics; ina denominaziun polysema po denominar plirs concepts, al cuntrari po in concept vegnir denominà d'ina quantitad da denominaziuns sinonims.





(auct. Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Dokumentation



Descripziun da concept  (Citar)

Ils concepts vegnan endatai en la tabella KONZEPTE (concepts) da la banca da datas suandantamain: sch'ina denominaziun per in concept exista, vegn questa endatada en il champ da banca da datas 'Name_R' (denominaziun rumantscha). Cura che la lexicalisaziun manca, quest champ resta vid. Independentamain da quai vegn il concept specifitgà pli exactamain resp. definì en il champ 'Beschreibung_R' (descripziun rumantscha). Quai succeda tenor ina moda da proceder fixada che vegn demonstrada a l'exempel dal concept 'CHANTA DA LATG' (ID_Konzept 610; identificatur dal concept en la banca da datas): il concept numnà vegn denominà cun in lexem specific, per consequenza vegn chanta da latg endata en il champ 'Name_R'. La descripziun prevesa la successiun ierarchica suandanta: utensil, diever, material, furma (ev.). Applitgà a quest concept resulta damai la descripziun suandanta: RECIPIENT, PER CONSERVAR IL LATG, DA METAL. Sche pussaivel resp. necessari duain vegnir observadas questas reglas supplementaras: ils dumbers dad 1 a 10 vegnan scrits en pleds, per exprimer in process, in'activitad euv. po u 'per+infinitiv' u 'per+artitgel+substantiv' vegnir duvrà. L'observaziun da quests musters pussibilitescha translaziuns analogas, la furmaziun da categorias independentas da la lingua sin differents stgalims d'abstracziun (-> RECIPIENTS ->RECIPIENTS PER LA CONSERVAZIUN ->RECIPIENTS DA METAL euv.), correcturas automatisadas resp. modificaziuns ed ina retschertga transparenta. Tut ils concepts vegnan endatai en quella moda per tudestg, talian, franzos, sloven e rumantsch.

(auct. Giorgia Grimaldi | Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Publikation



Digitalisaziun  (Citar)

Sut la noziun digitalisaziun na sa chapescha betg il diever simpel da computers per l'elavuraziun da datas electronica en il context da VerbaAlpina, mobain plitost ed essenzialmain l'accessibladad digitala a fund dal material tras la *structuraziun* e la categorisaziun sistematicas e transparentas.



En il project vegn en funcziun il model da datas relaziunal, en il qual las datas vegnan organisadas per princip en furma da tabella. Las tabellas consistan da lingias (= actas, tupel) e colonnas (= attributs, champs, caracteristicas); mintga tabella po vegnir amplifitgada en mintga direcziun agiunschend lingias e colonnas ulteriuras. Tranter las tabellas existan relaziuns logicas che pussibiliteschan colliaziuns utilas e preschentaziuns sinopticas correspundentas (uschenumnads "joins") da duas e pli tabellas. Per l'administraziun da las tabellas drova VerbaAlpina actualmain il sistem d'administraziun da la banca da datas MySQL. Las tabellas n'èn dentant betg liadas a quest sistem, ma pon da tut temp vegnir exportadas p.ex. en furma da text cun segns da separaziuns univocamain definiblas per cunfins da champ e d'actas (uschenumnads separaturs) ensemen cun ils nums da colonna e la documentaziun da las relaziuns logicas (model entitad-relaziun). La structura XML, ch'actualmain è frequentamain utilisada, na vegn betg applitgada en il champ operativ da VerbaAlpina. En il rom dal concept d'interfatschas è XML dentant definì sco format d'export.

Ultra la structuraziun logica da las datas è la codaziun dals caracters il secund concept impurtant en connex cun il chavazzin "digitalisaziun". Gist en reguard a l'archivaziun a lunga durada da las datas è questa tematica fitg impurtanta e sto vegnir gestida prevesentamain. Uschè lunsch che pussaivel s'orienta VerbaAlpina en quest context a la tabella da codaziun ed a las directivas dal consorzi Unicode). Las attribuziuns correspundentas vegnan documentadas en tabellas specialas, tras quai è ina conversiun posteriura en valurs Unicode, che vegnan a exister pussaivlamain da quel temp, adina pussaivla.

(auct. Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)


Tags: Dokumentation