Metodologia

Zavrada

Alle Einträge anzeigen(!!!)

A   B  C   D   E   F   G   H  I   J  K  L   M   N   O   P   Q  R   S   T   U  V  W  X  Y  Z 


Geolinguistica analoga  (Citar)

Las dimensiuns da savida che fan part da l'orizont tematic da VerbaAlpina, qvd. CHAUSSAS, CONCEPTS e PLEDS, vegnan colliadas per il solit fitg stretgamain e savens en maniera nunclera en la moda da presentaziun analoga da la geolinguistica tradiziunala. In cas exemplaric è la charta 1192a da l'AIS LA CASCINA DI MONTAGNA. Il titel da la charta ha en emprima lingia il status dad in concept, numnadamain EDFIZI, "wo ein gut ausgebildeter Käser (‘Senn’) mit Hilfspersonal die Milch sachgemäss zu Käse, Butter, Zieger verarbeitet" (translaziun: "nua ch'in chaschader bain scolà ('signun') elavura il latg en moda adequata en chaschiel, paintg, tschigrun cun persunal auxiliar"). En pli vegn ins a savair ch'i sa tracta d'in iperonim, pertge ch'inqualas tegias servan a medem temp da deposit per latg e chaschiel fertant ch'en auters cas stattan tschalers da latg e da chaschiel spezials a disposiziun per quai; tschels pon anc ina giada esser agiuntads u isolads e vegnan savens traversads dad in curs d'aua. Ultra da quai è la "meist massive steinerne Sennhütte" (translaziun: "la tegia per ordinari massiva da crap") da differenziar dad ina da lain euv. I dat, cun auters pleds, in'entira tipologia da concepts subordinads e pli specifics senza ch'igl è adina cler en detagl tge tegia è manegiada cun il pled mintgamai cumprovà sin la charta. Il concept en il titel da la charta è damai savens specifitgà memia pauc ed i na po nagliur vegnir exclusa l'existenza dad autras denominaziuns per tegias pli specificas; ils vocabularis da dialect conferman quest'impressiun fitg regularmain. A medem temp sa preschentan auters concepts che n'èn betg iponims da TEGIA: TSCHALER DA LATG e TSCHALER DA CHASCHIEL; plinavant renviesch'ins en la medema legenda a l'existenza frequenta da stallas (per animals differents, era per portgs), pia ad in terz concept. Denominaziuns per quests ulteriurs concepts na vegnan normalmain betg registradas en las chartas topograficas, mabain a l'ur en furma da glistas che mussan il pli be cumprovas per paucs lieus. A medem temp datti betg darar pleds polysems en las glistas che denominan concepts cumplettamain differents en ils singuls lieus. Ins confruntia il gener kort che è cumprovà en la glista per il concept da STALLA D'ALP en ils lieus AIS 107 e 109, schebain ch'el denominescha in concept totalmain different en ina da las duas cumprovas (punct 109), numnadamain CHAUMA E LIEU DA MULSCHER PER MUVEL SPER LA TEGIA D'ALP.



Talas inconsistenzas ston vegnir eliminadas absolutamain tar il relevament digital da datas; igl è ina necessitad imperativa da separar cleramain las dimensiuns dal cuntegn numnadas, per uschè da dir la deconstrucziun sistematica da l'infurmaziun purschida.



Suenter quest process pon tut las infurmaziuns vegnir clamadas e visualisadas da la banca da datas en categorias consistentas e quasi quala cumbinaziun ch'i saja.


(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)


Tags: Dokumentation



Geolinguistica plurilingua  (Citar)

Igl appartegna a las finamiras da quest portal da stgalprar la forza pregnanta dal contact linguistic e spezialmain ses cundiziunament etnolinguistic en il svilup dal territori linguistic alpin. La concepziun da la banca da datas vegn a permetter da represchentar ils emprests registrads era quantitativamain en lur cumulaziun locala, pertge ch'els resultan automaticamain, cura che l'appartegnientscha da l'infurmant ad ina da las trais famiglias da linguas na concorda betg cun tschella da l'etimon.
Igl èn trais famiglias da linguas che marcheschan il territori alpin dal temp modern en furma da continuums da dialect ch'èn differents areguard lur extensiun e surtut areguard lur differenziaziun; las zonas da derasaziun da las trais famiglias da linguas na sa laschan betg represchentar en stadis naziunals specifics cfr. territoris linguistics actuals. Il germanic è represchentà da varietads alemanas e bavaraisas che vegnan attribuidas a la lingua tudestga pluricentrica; il rapport cuminaivel a la varietad da standard svizra, tudestga ed austriaca n'exista atgnamain dentant betg pli en pliras inslas linguisticas gualsras e bavarais veglias (cimbricas) al sid da las Alps.
Cuntrari a la part dal territori da lingua germana pon ins attribuir las varietads dal continuum neolatin a pliras linguas; ultra il franzos ed il talian sa tracta i – a norma da la legitimaziun politica en Svizra ed in Italia – da l'occitan, il francoprovenzal, il retorumantsch (rumantsch dal Grischun), il ladin da las Dolomitas ed il friulan.
Il slav è rappreschentà dals dialects slovens che na vegnan discurrids betg mo en Slovenia, mabain era en insquantas vischnancas talianas ed austriacas. I n'appartegna dentant betg a las finamiras da VerbaAlpina da descriver ils dialects dal territori alpin uschè cumplet sco pussaivel, da stgalprar ils cunfins da dialect locals u regiunals e da preschentar uschia il spazi per uschè da dir sco mosaic da varietads. Plitost duessan sa mussar tras la disposiziun spaziusa gist quests segns caracteristics (surtut lexicals) ch'èn derasads ultra ils cunfins singuls da dialect u lingua faschond resortir uschia ils tratgs cuminaivels etnolinguistics.





Cunquai che dialects furman en sai sistems linguistics cumplets, pon ins pertutgant la retschertga cuminaivla dals trais continuums 'geneticamain' differents affirmar che il contact linguistic vegn perscrutà qua en furma dad ina geolinguistica plurilingua.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Dokumentation Kooperation



Georeferenziaziun  (Citar)

La georeferenziaziun è in criteri d'ordinaziun da las datas administradas in VerbaAlpina substanzial; i vegnan applitads grads da longhituda e da ladezza. L'exactadad da questa referenziaziun variescha tut tenor il tip da datas, i vegn visada dentant ina referenziaziun uschè exacta sco pussaivel, cun precisiun dad in meter. En il cas da las datas linguisticas d'atlas e dicziunaris è normalmain mo ina referenziaziun approximativa tenor il toponim pussaivel, en il cas da datas p.ex. archeologicas percunter èn pussaivlas georeferenziaziuns exactas enfin il meter. I pon vegnir memorisads puncts, lingias (sco vias, flums e.s.) e surfatschas. Per la georeferenziaziun vegn duvrà surtut l'uschenumnà format WKT (https://en.wikipedia.org/wiki/Well-known_text) che vegn transferì en in format MySQL specific en la banca da datas da VerbaAlpina tras la funcziun geomfromtext() (https://dev.mysql.com/doc/refman/5.7/en/gis-wkt-functions.html e vegn memorisà uschia. La sortida en format WKT succeda tras la funcziun MySQL astext().
Il retagl da referenza da la georeferenziaziun è la rait da las vischnancas en il territori alpin che pon vegnir edidas u sco surfatscha u sco punct, tut tenor basegn. La basa per la georeferenziaziun èn las lingias da cunfin da las vischnancas che VerbaAlpina ha survegnì da siu partenari Convenziun da las Alps; las datas correspundan circa al stadi da 2014. In'actualisaziun permanenta da questas datas, che sa midan mintatant pervia da refurmas da l'administraziun betg raras, è nunnecessaria perquai ch'i sa tracta be d'in rom da referenza geografic tenor l'opiniun da VerbaAlpina. La preschentaziun da punct dal retagl da vischnancas vegn deducì cun agid dad algoritmus dals cunfins da vischnancas ed è pia secundara. Ils puncts da vischnancas eruids rapreschentan ils puncts centrals geometrics da las surfatschas da vischnancas e marcheschan maximalmain per cas la chapitala u schizunt il center da la vischnanca. En il cas da basegn pon tut las datas vegnir projectadas separadamain u cumulativamain sin il punct da vischnanca eruì. Quai è il cas per exempel per las datas linguisticas d'atlas e dicziunaris.
Ultra dal retagl da referenza dals cunfins da vischnancas georeferenzià exactamain vegn preschentà in retagl quasi georeferenzià en furma cun structuras da patgnas (a partir da versiun 16/1) che reproducescha bain la posiziun approximativa da las vischnancas ina cun l'autra, che assegna dentant a medem temp ina surfatscha idealisada a mintga territori communal cun mintgamai la medema furma e dimensiun.

Cun quai vegnan purschidas metodas da cartaziun alternativas che han omaduas lur avantatgs e dischavantatgs e ch'offreschan er omaduas in tschert potenzial sugestiv grazia a lur potenza figurativa: la preschentaziun topografica porscha ina meglra idea da la spazialitad concreta cun ses profils da territoris, traversadas da val, sortidas da val nunaccessiblas euv. savens fetg spezials. La charta da patgna pussibilitescha encunter ina visualisaziun pli abstrahada da las datas perquai ch'ella gulivescha las extensiuns da las surfatschas da vischnanc sco er aglomeraziuns resp. abitadis sparpagliads. Quai è particularmain util per las chartas quantitativas pertge che la dimensiun da la surfatscha crea involuntarmain l'impressiun da da paisa quantitativa gia tar la percepziun.

(auct. Thomas Krefeld | Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)


Tags: Dokumentation Kooperation Crowdsourcing



Gestiun da la versiun  (Citar)

VerbaAlpina consista dals moduls suandants:

-VA_DB: effectiv da datas da la banca da datas (MySQL) dal project (va_xxx)
-VA_WEB: code da program da l'interfatscha web dal portal da project www.verba-alpina.gwi.uni-muenchen.de cumprais la banca da datas Wordpress respectiva (va_wp)
-VA_MT: datotecas da medias (fotos, films, texts e documents sonors) che sa chattan en la biblioteca da medias da l'interfatscha web

Tut ils trais moduls furman in'unitad consistenta cun colliaziuns e dependenzas vicendaivlas e na pon betg esser distatgads in da l'auter per consequenza. Durant la durada dal project vegn "schelà en" (per uschia dir) il status mintgamai actual dals moduls VA_DB e VA_WEB simultanamain en furma dad ina copia electronica en intervals periodics. Questas copias scheladas survegnan numers da versiun tenor il schema [onn chalendar]/[numer current] (p.ex. 15/1). La versiun VA mintgamai productiva survegn la denominaziun XXX.

La creaziun da copias da la mediateca VA (VA_MT) ei impedida pervia da la dimensiun usualmain enorma da datotecas da medias. Per quest motiv na vegn betg creada ina copia da quest modul en connex cun il process da la gestiun da la versiun. Elements ch'ein vegnids archivads ina giada en la mediateca VA na pon perquai betg vegnids eliminads ordlonder, apaina che era mo ina suletta versiun VA è colliada a els.

En il portal da project datti la pussaivladad da midar tranter la versiun VA mintgamai "productiva", e perquai suttamessa a modificaziuns cuntinuantas, e las versiuns archivadas, "scheladas en". I vegn visualisà en il portal da project tras ina coluraziun adattada dal fund davos resp. da tscherts elements da cumond, sch'ins sa chatta en la versiun productiva u en ina versiun archivada da VA. *Unicamain* las versiuns archivadas da VA dastgan vegnir citadas.

(auct. Stephan Lücke | trad. Susanne Oberholzer)

Illustraziuns da cuverta da versiuns precedents da VerbaAlpina:

15/1

15/2

16/1

16/2

17/1

17/2

18/1

18/2

19/1



Tags: Publikation