Metodologia

Zavrada

Alle Einträge anzeigen(!!!)

(no Tag)   Crowdsourcing   Dokumentation   Forschungslabor   Kooperation   Publikation  


Communicaziun scientifica en il web  (Citar)

VerbaAlpina po vegnir descrit sco conturn da perscrutaziun basà sin il web, orientà envers il spazi. Quest format vegn determinà da las cundiziuns da basa actualas che sa differenzieschan fitg considerablamain da la communicaziun scientifica tradiziunala. En tut las disciplinas che lavuran en moda 'classica' cun datas empiricas san ins distinguer trais fasas successivas:
  1. Il scienzià tschertga infurmants.
  2. Ils infurmants furneschan datas primaras.
  3. Il scienzià dat ina tscherta quantitad da las datas relevadas, ch'èn vegnidas selectadas e modelladas en vista a presumziuns teoreticas, vinavant ad in public essenzialmain scientific.
La communicaziun en las trais fasas è unidirecziunala e mira a publicaziuns concludidas en furma da cudeschs stampads.

Ils trais pass da la communicaziun scientifica tradiziunala

Las novas medias han revoluziunà las cundiziuns da basa per la communicaziun scientifica: l'unidirecziunalitad skizzada da la circulaziun d'infurmaziun è gist uschè abolida sco il liom da la rolla (INFURMANT, AUTUR, LECTUR) a persunas differentas; per princip po la medema persuna sa participar a la communicaziun en funcziuns che midan rapidamain. Da fund ensi midada è en reguard a la communicaziun la funcziun INFURMANT cunquai che la gestiun da las datas furnidas resta transparenta e po vegnir suandada da cuntin. L'INFURMANT daventa uschia il LECTUR da sias atgnas DATAS – tut independentamain dal fatg sch'el chapescha insumma l'intenziun scientifica. A medem temp sa preschenta ad el la pussaivladad da prender posiziun davart las datas sco AUTUR. Betg main radicalmain sa mida il status da las datas sezzas sut questas cundiziuns cunquai ch'ellas vegnan depostas en ina banca da datas per principi dinamica, da la quala il volumen e la structura restan suttamess a midaments.


Communicaziun scientifica sut las cundiziuns da l'internet

En quest senn èn concepids en VerbaAlpina secturs d'actividad differents ch'èn dentant stretgamain colliads tranter pèr.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Kooperation Publikation Crowdsourcing



Contact linguistic  (Citar)

Ins distingua tar il contact linguistic, al qual appartegna er il contact da varietads, dus dal tuttafatg differents tips, tut segund sch'i sa tracta – sin il nivel dal sistem linguistic – dad integrats ('emprests') stabels ed independents dal pledader ubain – sin il nivel dal pledader – da fenomens individuals. Quels pon perentant correspunder ad utilisaziuns abitualisadas u dal tuttafatg occasiunalas, uschenumnads switchings. Questa resalva sto ins er adina resguardar, sch'ins interpretescha materialias pli veglias en divers atlas, sch'in infurmant furnescha ina furma damanaivla dal standard u, en territoris bilings, ina furma da la segunda lingua. La differenza teoreticamain fundamentala è pli u main probabla, sch'ins considerescha las datas linguisticas, ella n'è però atgnamain mai evidenta. Mo l'augment dals infurmants, cun social media tuttavia in'opziun realistica, empermetta qua infurmaziuns crediblas.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Prisca Derungs | Daniel Telli)

Tags: Publikation Crowdsourcing



Crowdsourcing  (Citar)

Era sche gia bleras datas linguisticas relevantas davart ils champs tematics da VerbaAlpina èn avant maun (oravant tut en atlas e dicziunaris), èsi previs da relevar novas datas. Quai vegn fatg per (1) gulivar inconsistenzas tranter las funtaunas existentas, (2) eliminar largias resp. inexactadads e (3) marcar denominaziuns resp. apparats tradiziunals sco tals. Las relevaziuns novas na vegnan però betg fatgas cun la metoda classica da la retschertga al lieu, mabain cun ils meds che las medias socialas ans mettan en il fratemp a disposiziun. Retschertgas correspundentas vegnan savens subsummadas sut l'expressiun crowdsourcing. "Crowdsourcing ist eine interaktive Form der Leistungserbringung, die kollaborativ oder wettbewerbsorientiert organisiert ist und eine große Anzahl extrinsisch oder intrinsisch motivierter Akteure unterschiedlichen Wissensstands unter Verwendung moderner IuK-Systeme auf Basis des Web 2.0 einbezieht." (Martin/Lessmann/Voß 2008.
La referenza a la crowd è en baininqual grà malchapaivla, betg il davos, perquai che blers associeschan ella cun casualitad, laicatad e fidaivladad mancanta; las resalvas n'èn uschenavant betg dal tuttafatg nungiustifitgadas, perquai che retschertgas correspundentas sa drizzan pelvair ad ina massa indeterminada ed anonima dad interessents potenzials. Problems fundamentals sa dattan tant da vart dal purschider da projects scientifics sco da vart da l'adressat dal project (che po, ma na sto betg esser in laic): la purschida sto esser suffizientamain 'visibla' ed attractiva e l'adressat sto avair ina cumpetenza linguistica suffizienta e chapir avunda dal fatg. I dat differentas strategias dad ir enturn cun quai. Ins po empruvar d'accentuar il caracter divertent da la purschida e crear interfatschas ludicas sco p.ex. en il play4science; dentant pari suenter las experientschas ch'èn vegnidas fatgas là pli empermettent da communitgar als infurmants, en noss cas ils pledaders, ch'els gidian a la perscrutaziun directamain cun lur enconuschientscha linguistica e lur savida dal fatg (cf. la glista dals projects da la Citizen Science). Ins po valitar la cumpetenza cun dumondas da savida precisas, igl è dentant senza dubi pli segir da laschar confermar e validar las datas furnidas tras auters pledaders dals medems lieus. In project da pilot da success per il diever geolinguistic da crowdsourcing è lAtlas zur deutschen Alltagssprache (AdA) da Stephan Elspaß e Robert Möller; el marchescha in mument decisiv sin la via a la geolinguistica digitala.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Prisca Derungs | Susanne Oberholzer | Daniel Telli)

Tags: Crowdsourcing



Funtaunas  (Citar)

En VerbaAlpina, funtaunas fetg differentas vegnan manadas ensemen. Igl è da distinguer tranter funtaunas gia publitgadas (atlas linguistics, dicziunaris, monografias da singuls lieus) d'ina vart e novas funtaunas che vegnan eruidas per l'emprima giada dal project sez da l'autra vart. A questas funtaunas novas appartegnan tant datas relevadas da collavoraturs, sco p.ex. Beatrice Colcuc, sco talas datas con la qualas la crowd, qvd. pledaders individuals e betg enconuschents en persuna, contribuescha al project. I vegnan en dumonda sulettamain funtaunas che furneschan datas linguisticas gia georeferenziadas u silmain georeferenziablas. Questas datas ston però vegnir tractadas sistematicamain en maniera differenta en vista a la tipisaziun. Externaziuns transcrittas exactamain en furma fonetica vegnan preschentadas da VerbaAlpina sco 'cumprova singula'. Igl è raschunaivel da gruppar questas cumprovas singulas tenor tscherts criteris ('tipisar'). Las datas che vegnan purschidas en furma ortografica da la funtauna, pon vegnir consideradas sco tipisadas d'emprim ennà perquai che questa furma da codificaziun tschessenta fitg blera varianza fonetica. VerbaAlpina n'inditgescha betg mo la funtauna, mabain precisescha era il status sistematic da la data linguistica correspundenta ('cumprova singula' vs. 'tip fonetic') che la funtauna furnescha. I na valan betg sco funtaunas ils pledaris da referenza, cun ils quals ils tips morfolexicals vegnan verifitgads lexicograficamain e colliads cun in link en il cas ideal. Tar quai ils exempels suandatns:

(1) La funtauna furnescha ina cumprova singula:

Cumprova singula: [a̠lpˈejo̞] – lieu: Bassano del Grappa – funtauna: ALD-II 848_1, 181 (Valrovina)
Tip fonetic: (betg tipisà)
Tip morfolexical: alpeggio (rom. m.)
Tip da basa: alpe; cfr. DELI 42
Concept: ALP

(2) La funtauna furnescha in tip fonetic:

(Nagina cumprova singula a disposiziun) – lieu: Adelboden
Tip fonetic: Anke – funtauna: SDS V_179_1, BE104
Tip morfolexical: Anke (ger. m.), cfr. Idiotikon 1, 341 ff.
Tip da basa: anko; vgl. Kluge 2001, 47
Concept: PAINTG

(auct: Thomas Krefeld | Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Dokumentation Kooperation Crowdsourcing



Georeferenziaziun  (Citar)

La georeferenziaziun è in criteri d'ordinaziun da las datas administradas in VerbaAlpina substanzial; i vegnan applitads grads da longhituda e da ladezza. L'exactadad da questa referenziaziun variescha tut tenor il tip da datas, i vegn visada dentant ina referenziaziun uschè exacta sco pussaivel, cun precisiun dad in meter. En il cas da las datas linguisticas d'atlas e dicziunaris è normalmain mo ina referenziaziun approximativa tenor il toponim pussaivel, en il cas da datas p.ex. archeologicas percunter èn pussaivlas georeferenziaziuns exactas enfin il meter. I pon vegnir memorisads puncts, lingias (sco vias, flums e.s.) e surfatschas. Per la georeferenziaziun vegn duvrà surtut l'uschenumnà format WKT (https://en.wikipedia.org/wiki/Well-known_text) che vegn transferì en in format MySQL specific en la banca da datas da VerbaAlpina tras la funcziun geomfromtext() (https://dev.mysql.com/doc/refman/5.7/en/gis-wkt-functions.html e vegn memorisà uschia. La sortida en format WKT succeda tras la funcziun MySQL astext().
Il retagl da referenza da la georeferenziaziun è la rait da las vischnancas en il territori alpin che pon vegnir edidas u sco surfatscha u sco punct, tut tenor basegn. La basa per la georeferenziaziun èn las lingias da cunfin da las vischnancas che VerbaAlpina ha survegnì da siu partenari Convenziun da las Alps; las datas correspundan circa al stadi da 2014. In'actualisaziun permanenta da questas datas, che sa midan mintatant pervia da refurmas da l'administraziun betg raras, è nunnecessaria perquai ch'i sa tracta be d'in rom da referenza geografic tenor l'opiniun da VerbaAlpina. La preschentaziun da punct dal retagl da vischnancas vegn deducì cun agid dad algoritmus dals cunfins da vischnancas ed è pia secundara. Ils puncts da vischnancas eruids rapreschentan ils puncts centrals geometrics da las surfatschas da vischnancas e marcheschan maximalmain per cas la chapitala u schizunt il center da la vischnanca. En il cas da basegn pon tut las datas vegnir projectadas separadamain u cumulativamain sin il punct da vischnanca eruì. Quai è il cas per exempel per las datas linguisticas d'atlas e dicziunaris.
Ultra dal retagl da referenza dals cunfins da vischnancas georeferenzià exactamain vegn preschentà in retagl quasi georeferenzià en furma cun structuras da patgnas (a partir da versiun 16/1) che reproducescha bain la posiziun approximativa da las vischnancas ina cun l'autra, che assegna dentant a medem temp ina surfatscha idealisada a mintga territori communal cun mintgamai la medema furma e dimensiun.

Cun quai vegnan purschidas metodas da cartaziun alternativas che han omaduas lur avantatgs e dischavantatgs e ch'offreschan er omaduas in tschert potenzial sugestiv grazia a lur potenza figurativa: la preschentaziun topografica porscha ina meglra idea da la spazialitad concreta cun ses profils da territoris, traversadas da val, sortidas da val nunaccessiblas euv. savens fetg spezials. La charta da patgna pussibilitescha encunter ina visualisaziun pli abstrahada da las datas perquai ch'ella gulivescha las extensiuns da las surfatschas da vischnanc sco er aglomeraziuns resp. abitadis sparpagliads. Quai è particularmain util per las chartas quantitativas pertge che la dimensiun da la surfatscha crea involuntarmain l'impressiun da da paisa quantitativa gia tar la percepziun.

(auct. Thomas Krefeld | Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)


Tags: Dokumentation Kooperation Crowdsourcing



Infurmant  (Citar)

Il term infurmant sa chapescha tecnicamain en VerbaAlpina, pertge ch'el cumpiglia duas chaussas differentas: en ils atlas èn per il solit tut las datas linguisticas transparentas fin il pledader sez; en la banca da datas èn quests infurmants identifitgabels tras in numer individual (ID). Plinavant èn ils infurmants cronoreferenziads tras l'onn da la relevaziun e georeferenziads tras il lieu da la relevaziun. En ils dicziunaris georeferenziabels en cumparaziun èsi normalmain nunpussaivel d'identifitgar pledaders concrets. Per raschuns tecnicas causadas da la banca da datas vegnan attribuids numers d'identificaziun er a las funtaunas da quest gener: a mintga funtauna vegn attribuì un numer, sco sch'ella fiss in infurmant determinà. Scadin infurmant è attribuì ad ina famiglia da linguas; quest'assegnaziun da lingua vegn transponida automaticamain a tut las datas linguisticas originaras da quest infurmant.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Kooperation Crowdsourcing



Scienzas umanas digitalas  (Citar)

Il project VerbaAlpina è vegnì concepì da bell'entschatta en consideraziun da l'abilitad al web, pertge ch'el vul contribuir cleramain al transferiment da las tradiziuns umanisticas etablidas, pli exactamain da la geolinguistica, a las scienzas umanas digitalas.

Quai signifitgescha:
(1) La basa empirica da la perscrutaziun consista en datas (cfr. Schöch 2013), qvd. en unitads codadas e structuradas u silmain structurablas digitalmain); i sa tracta per part da datas gia publitgadas e digitalisadas secundaramain (sco p.ex. ils materials dals atlas pli vegls), per part dentant er da datas ch'èn da rilevar danovamain. Areguard ils concepts relevants aspiran ins a dumbers da datas uschè vasts sco pussaivel. La metoda è pia quantitativa e per gronda part inductiva.
(2) La communicaziun da perscrutaziun succeda sut las condiziuns medialas da l'internet. Quai porscha en emprima lingia la pussaivladad d'entretschar medias differentas (scrittira, fotografias, video e sun) ipertextualmain; vinavant pon las persunas che sa participan al project sco perscrutaders (surtut sco partenaris da project) e/u sco infurmants communitgar e cooperar cuntinuadamain tranter pèr.
(3) Cun quai fan ins l'offerta a perscrutaders interessads da participar al svilup da questa plattafurma scientifica e collavurativa. Questa perspectiva è nizzaivel e mana vinavant en almain dubel resguard: ella lubescha d'integrar plazzas differentas e – oravant tut – da far avanzar l'encruschament constructiv da tecnologia d'infurmaziun e geografia linguistica cun resursas publicas senza stuair recurrer al support (problematic dal punct da vista giuridic e economic) da firmas dad IT privatas.
(4) La savida relevanta per il project po vegnir accumulada e modifitgada cuntinuadamain er per spazis da temp pli lungs, schebain che la garanzia dad ina disponibilitad duraivla è anc greva da realisar (cfr. latiers l'infrastructura da perscrutaziun impurtanta CLARIN-D http://de.clarin.eu/de/home.html). En mintga cass n'è la publicaziun dals resultats sin mediums da support concrets (cudeschs, DCs u DVDs) betg pli in in intent central; tuttina vegn stgaffida in'opziun da stampa secundara uschia sco la lexicografia online la porscha mintgatant, uschia p.ex. il Tesoro della Lingua Italiana delle Origini exemplaric.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Kooperation Crowdsourcing



Sectur d'actividad (4): crowdsourcing  (Citar)

Cun quai è manegià la relevaziun da datas novas tras l'internet che vegn activada en il segund semester dal 2016. Questa funcziun vegn a recurrer ad in archiv vast, betg anc public da fotografias e videos etnografics.

Auzar la cagliada (Tannheim, district Reutte, Tirol, 1940)

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Crowdsourcing