Metodologia

Zavrada

Alle Einträge anzeigen(!!!)

(no Tag)   Context extralinguistic   Secturs d'activitad   Tecnologia d'infurmaziun   Linguistica   Pagina-web  


Abreviaziuns  (Citar)



(auct. Beatrice Colcuc | Thomas Krefeld | Stephan Lücke)

Tags: Pagina-web



Auturas ed auturs  (Citar)

Tut las contribuziuns scrittas sin la pagina da VerbaAlpina èn marcadas cun num. L'abreviaziun "auct." marchescha l'autur(a) d'ina contribuziun, l'abreviaziun "trad." il translatur/la translatura. La software vegn sviluppada essenzialmain da Florian Zacherl.

(auct. Thomas Krefeld | Susanne Oberholzer – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Cartografia  (Citar)

La cartografia è ina metoda da la geografia linguistica che n'è forsa betg dal tuttafatg incontestada, dentant bain cumprovada, pertge ch'ella serva medemamain per documentar sco per visualisar relaziuns spazialas (cf. contribuziuns en Lameli 2010). Las metodas usitadas sa differenzieschan cleramain en lur pregnanza; en il cas dad uschenumnadas chartas 'analiticas' vegnan reproducidas expressiuns (parzialas), uschia che la documentaziun stat fermamain en il center. La scuvrida da las relaziuns atgnamain spazialas tranter las furmas documentadas vegn surlaschada al lectur. Sin las uschenumnadas chartas cun puncts simbolics vegnan las relaziuns spazialas tranter ils singuls aspects d'expressiun illustradas directamain cun simbols 'sintetics'. Relaziuns quantitativas pon ins visualisar mo uschia. La cartaziun online cumbinescha omaduas metodas: a l'emprima egliada mussa ella bain chartas 'sinteticas', a la segunda egliada, suenter in clic sin il simbol, pussibilitescha ella dentant l'access a l'expressiun (parziala).
Il potenzial euristic da la cartografia è considerabel; perquai vegn offrì a l'utilisader da VerbaAlpina l'opziun da cumbinar e cumular differentas classas da datas d'ina categoria (p.ex. plirs tips da basa) u da las differentas categorias (p.ex. datas extralinguisticas e linguisticas) sin chartas sinopticas.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Prisca Derungs | Daniel Telli)

Tags: Linguistica Pagina-web Context extralinguistic



Charta sinoptica  (Citar)

Questa funcziun pussibilitescha a l'utilisader da far ina tscherna da chartas singulas existentas e da fixar ellas sin chartas da cumbinaziun sinopticas tut tenor ses agens interess. Uschia pon vegnir visualisads territoris da derasaziun dad inqualas caracteristicas linguisticas ed extralinguisticas en connex. A medem temp datti la pussaivladad da fixar questas chartas sinopticas en stgalims differents da zoom, sch'in context local, sco p.ex. il Karwendel u il continuum dialectal occitan-francoprovenzal-piemuntais da las Alps occidentalas, duai vegnir documentà.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Communicaziun scientifica en il web  (Citar)

VerbaAlpina po vegnir descrit sco conturn da perscrutaziun basà sin il web, orientà envers il spazi. Quest format vegn determinà da las cundiziuns da basa actualas che sa differenzieschan fitg considerablamain da la communicaziun scientifica tradiziunala. En tut las disciplinas che lavuran en moda 'classica' cun datas empiricas san ins distinguer trais fasas successivas:
  1. Il scienzià tschertga infurmants.
  2. Ils infurmants furneschan datas primaras.
  3. Il scienzià dat ina tscherta quantitad da las datas relevadas, ch'èn vegnidas selectadas e modelladas en vista a presumziuns teoreticas, vinavant ad in public essenzialmain scientific.
La communicaziun en las trais fasas è unidirecziunala e mira a publicaziuns concludidas en furma da cudeschs stampads.

Ils trais pass da la communicaziun scientifica tradiziunala

Las novas medias han revoluziunà las cundiziuns da basa per la communicaziun scientifica: l'unidirecziunalitad skizzada da la circulaziun d'infurmaziun è gist uschè abolida sco il liom da la rolla (INFURMANT, AUTUR, LECTUR) a persunas differentas; per princip po la medema persuna sa participar a la communicaziun en funcziuns che midan rapidamain. Da fund ensi midada è en reguard a la communicaziun la funcziun INFURMANT cunquai che la gestiun da las datas furnidas resta transparenta e po vegnir suandada da cuntin. L'INFURMANT daventa uschia il LECTUR da sias atgnas DATAS – tut independentamain dal fatg sch'el chapescha insumma l'intenziun scientifica. A medem temp sa preschenta ad el la pussaivladad da prender posiziun davart las datas sco AUTUR. Betg main radicalmain sa mida il status da las datas sezzas sut questas cundiziuns cunquai ch'ellas vegnan depostas en ina banca da datas per principi dinamica, da la quala il volumen e la structura restan suttamess a midaments.


Communicaziun scientifica sut las cundiziuns da l'internet

En quest senn èn concepids en VerbaAlpina secturs d'actividad differents ch'èn dentant stretgamain colliads tranter pèr.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Gruppar e zavrar  (Citar)

Savens èn gia disponiblas numerusas expressiuns linguisticas en las categorias che pon vegnir selecziunadas sin la 'charta interactiva'; uschia dà la retschertga dal 'concept' PAINTG (cfr. l'ill. suandanta) 1449 cumprovas. Nus purschain per quai la pussaivladad da gruppar e zavrar tut las expressiuns relevantas tenor criteris differents:

BUTTER_sortieren
Ina zavrada tenor tips da basa mussa areals da derasaziun che surpassan cunfins linguistics, qua il tip neolatin butyru(m) en il territori linguistic tudestg ed il tip tudestg Schmalz en il territori linguistic neolatin.

SCHMALZ_BUTYRU
  • tip da basa Schmalz (111 cumprovas)
  • tip da basa butyru(m) (913 cumprovas)
In'opziun correspundenta resulta er da la retschertga da tips morfolexicals; surtut la zavrada tenor il criteri 'concept' è er interessant independentamain dal territori linguistic cumpiglià perquai ch'ella renda visibla la polisemia da mintga expressiun. Qua dus maletgs dal visur da la moda da proceder a l'exempel da malga:

malga_sortieren
I resultan las significaziuns suandantas ch'èn en relaziun cleramain metonimica ina cun l'autra:

Malga_Karte Polisemia dal tip morfolexical malga

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Infurmant  (Citar)

Il term infurmant sa chapescha tecnicamain en VerbaAlpina, pertge ch'el cumpiglia duas chaussas differentas: en ils atlas èn per il solit tut las datas linguisticas transparentas fin il pledader sez; en la banca da datas èn quests infurmants identifitgabels tras in numer individual (ID). Plinavant èn ils infurmants cronoreferenziads tras l'onn da la relevaziun e georeferenziads tras il lieu da la relevaziun. En ils dicziunaris georeferenziabels en cumparaziun èsi normalmain nunpussaivel d'identifitgar pledaders concrets. Per raschuns tecnicas causadas da la banca da datas vegnan attribuids numers d'identificaziun er a las funtaunas da quest gener: a mintga funtauna vegn attribuì un numer, sco sch'ella fiss in infurmant determinà. Scadin infurmant è attribuì ad ina famiglia da linguas; quest'assegnaziun da lingua vegn transponida automaticamain a tut las datas linguisticas originaras da quest infurmant.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Licenziament  (Citar)

Ils moduls da VerbaAlpina (VA_DB, VA_WEB e VA_MT) e las datotecas lien èn essenzialmain suttamess a las licenzas da Creative Commons suandantas:




CC BY-SA 3.0 DE ((http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/; "menziun dal num, transmissiun sut las medemas cundiziuns") (dependent da l'object) resp.




CC BY-NC-SA 3.0 DE (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/de/; "menziun dal num, betg commerzial, transmissiun sut las medemas cundiziuns").

Singulas datotecas da medias en il modul VA_MT che VA ha survegnì u cumprà da funtaunas da datas externas pon è esser suttamessas al copyright. Ils objects en il modul VA_MT vegnan individualmain annotads cun segns distinctivs correspundents.

Il sistem da licenziament sco er ils dretgs d'access da las differentas gruppas d'utilisaders da VA vegnan documentads da la grafica suandanta:





(auct. Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Lingua  (Citar)

L'interfatscha da quest portal vegn ins a pudair clamar si en pliras linguas da standard, numnadamain (en successiun alfabetica) englais, franzos, talian, rumantsch (rumantsch grischun), sloven e tudestg. En il cas dal tudestg ston ins mintgatant quintar cun variantas da standard svizras ed austriacas tut tenor autur/a. Independentamain da l'explicaziun linguistica elegida ha l'utilisader dentant adina access a tut las materialias linguisticas da tut las linguas e tut ils dialects cumpigliads.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Prisca Derungs | Daniel Telli)

Tags: Pagina-web



Moda da citar  (Citar)

Als utilisaders ed utilisadras da VerbaAlpina vegn recumandà la moda da citar suandanta per citar las datas linguisticas messas a disposiziun:

  • indicaziun da VerbaAlpina en ina bibliografia:
VerbaAlpina (VA), http://www.verba-alpina.gwi.uni-muenchen.de,[versiun].

La menziun da la data dal davos access è nunnecessaria perquai che las versiuns da citaziun (cuntrari a la versiun da lavur XXX) èn stabilas e na vegnan betg pli midadas (cfr. gestiun da la versiun).

Exempel:
VerbaAlpina (VA), http://www.verba-alpina.gwi.uni-muenchen.de, 15/1.

  • citat dad in'inscripziun dal glossari
[autur(s)]: s.v. “[lemma]”, in: VA-[sigla da la lingua tenor ISO 639-1] [versiun],metodologia , [URL da l'inscripziun dal glossari].

Exempel:
Krefeld, T. / Lücke, S. / Oberholzer, S.: s.v. “Tipizzazione”, in: VA-it 15/1, Metodologia, http://www.verba-alpina.gwi.uni-muenchen.de/it/?page_id=21&letter=T#tipizzazione.

Sco auturs èn da menziunar adina las persunas ch'èn numnadas sut l'incripziun dal glossari.

  • citat d’ina cumprova singula:
[citat]|[categoria]|[lieu]|[abreviaziun da la funtauna]#[referenza]|VA_[versiun]

Exempels:
Hütte|morphTyp|Herisau|SDS#VII_244_1|VA_15/1
Chääsera|phonTyp|Hinteres_Diemtigtal|SDS#VII_244_1|VA_15/1
Tegia|BasisTyp|Brigels-Breil|AIS#1192_1_1|VA_15/1

Tip: Il segn da separaziun pipe | chattais vus sin computers cun il sistem operativ Windows smatgond la tasta ctrl e la tasta alt ensemen cun la tasta, sin la quala sa chattan la pipe ed ils simbols per "pli grond/pli pitschen" <>. Sin computers cun il sistem operativ Apple smatgai la cumbinaziun da tastas Alt+fn+7.

(auct. Stephan Lücke | Susanne Oberholzer – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web



Notaziun  (Citar)

En las contribuziuns da text vegnan duvrads ils principis da notaziun suandants, per gronda part usuals: las furmas linguisticas (exempels da cumprovas) vegnan scrittas a moda cursiva; las significaziuns vegnan scrittas tranter virgulettas simplas, sco p.ex. ita. formaggio 'chaschiel'. Categorias extralinguisticas (concepts) vegnan represchentadas da bustabs gronds. La differenza tranter significaziun linguistica e concept è impurtanta surtut en cas ch'i na dat nagin pled per tscherts concepts en linguas/dialects singul(a)s, sco en il cas da CHASCHIEL DAL LIQUID SUENTER LA SEGUNDA SEPARAZIUN DA LAS CUMPONENTAS DIRAS. Per quest concept din ins ita. ricotta, fra sérac, roh tschigrun, aleman Ziger euv.; in pled per tudestg da scrittira manca dentant.

(auct. Thomas Krefeld – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Linguistica Pagina-web



Publicitad  (Citar)

Era la publicaziun directa dals resultats, independenta da chasas edituras è part integrala da VerbaAlpina. Pomai betg tut ch'ei numnau publicaziun serva a la PUBLICAZIUN. Uschia caschuna il medium tradiziunal dal stampat entant il precis cuntrari: el prenda davent infurmaziuns a la publicitad che stuessan vegnir dadas ad ella tant sco pussaivel considerond il sustegn da la perscrutaziun tras meds finanzials publics. Questas infurmaziuns pudessan era vegnir furnidas facilmain a la publicitad duvrond las novas medias. Il dumber da l'ediziun da palpiri da 200 u 300 exemplars ch'è usità en las scienzas na crea betg 'publicitad' inclusiva, mabain ina sfera privata exclusiva. Per consequenza na datti nagina raschun cumprovada da preferir il stampat sco med da la derasaziun da savida u da considerar el sco soluziun absoluta.
En certas scienzas (tenor nossas enconuschientschas è quai il cas t.a. per l'informatica) pon ins schizunt observar ina tendenza en ils onns passads che mana ad absurdum las pussaivladads tecnicas creadas da las novas medias: entant ch'igl è ussa atgnamain detg facil da conceder in lev access ad infurmaziuns e texts en tut il mund, ha lieu era là il cuntrari niv cundividend l'access respectiv be cunter bajament. Quai represchenta schizunt in pass enavos cumpareglià cun la publicaziun tradiziunala sin palpiri crititgada avant da nus. Nus avertin energicamain da tals svilups che pon vegnir observads era gia parzialmain en las scienzas umanas.

(auct. Thomas Krefeld | Stephan Lücke – trad. Susanne Oberholzer)

Tags: Pagina-web